السيد أحمد الهاشمي ( مترجم وشارح : حسن عرفان )
118
جواهر البلاغة ( فارسى )
تطبيق ( 2 ) اجراء و نمونهآورى ( 2 ) اذكر أضرب الخبر و بيّن المؤكّدات فيما يأتى : انواع خبر و عوامل تأكيد كننده را بيان كن . 1 - و عاد فى طلب المتروك تاركه * انّا لنغفل و الأيّام فى الطّلب « 1 » و رها كننده در جستجوى رها شده بازگشت ، بىگمان ما ناآگاهيم و روزگار در جستجوست . در جملهء « انّا لنغفل » « انّ » و « لام » از مؤكّدات است . و شكل خبر ، انكارى است . 2 - وَ جَعَلْنا نَوْمَكُمْ سُباتاً وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً وَ جَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً . « 2 » ما خفتن شما را آسايش و شب را پوشش و روز را هنگام عيش و زندگى قرار داديم . تكرار « جعلنا » تأكيد است و نوع خبر ، طلبى است . 3 - أما دون مصر للغنى متطلّب * بلى إنّ أسباب الغنى لكثير هشدار كه در غير شهر ، جويندهء دارايى هست آرى انگيزههاى دارا شدن بسيار است . « 3 » « اما » حرف تنبيه و براى تأكيد است . نوع خبر ، طلبى است . و در جملهء « انّ اسباب الغنى لكثير » انّ و لام ابتداء از موكّدات است و نوع خبر ، انكارى است . 4 - فيوم لنا و يوم علينا * و يوم نساء و يوم نسر روزى به سود ما و روزى به زيان ماست و روزى اندوهگينم و روزى شادمان . در اين شعر ، تكرار « يوم » براى تاكيد است و نوع خبر ، طلبى است . 5 - انّ من البيان لسحرا و انّ من الشّعر لحكمة . « 4 » بىشك ، پارهاى از بيانها جادو است و بعضى از شعرها حكمت . انّ و لام ابتداء از موكّدات است و نوع خبر انكارى است . 6 - قد يدرك الشّرف الفتى و رداؤه خلق . گاهى جوانمرد با اينكه جامهاش كهنه است به شرف دست مىيابد .
--> ( 1 ) . اين شعر از متنبّى است . نگاه كنيد به شرح ديوان متنبّى ، نوشتهء برقوتى ، ج 1 ، ص 67 . ( 2 ) . نبأ / 9 ، 10 و 11 ( 3 ) . اين شعر از ابو نواس است . نگاه كنيد به ابو نواس ، نوشتهء عمر فرّوخ ، ص 115 . ( 4 ) . بحار الأنوار ، ج 1 ، ص 218 ، حديث 39 .